الفيض الكاشاني

426

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

« 90 » سؤال از جملهء فحشاست و جز به هنگام ضرورت مباح نشده است . حالت كسى كه درخواست حاجتى مىكند كه متأخّر از يك شبانه روز است هر چند در طول سال بدان محتاج شود بدتر از حال كسى است كه مالى از راه ارث به او برسد و آن را براى احتياجات پس از يك سال خود اندوخته كند ، و اگر چه هر دو عمل بر طبق فتواى ظاهرى مباحند ليكن آنها از محبّت دنيا و درازى آرزو و نداشتن وثوق به فضل الهى ناشى مىشوند و اين از بزرگترين مهلكات است . مىگويم : پس از اين غزّالى فصلى در بيان احوال سؤال كنندگان ذكر ، و برخى از گفته‌هاى صوفيان و كارهاى آنان را در آن نقل كرده است و چون به آنها و آنچه انجام مىدهند وثوق و اعتمادى نيست از آوردن آنها صرف نظر مىكنيم . و هر كس بخواهد بر حقيقت فقر و زهد آگاهى يابد به آنچه در آخر بخش دوم اين كتاب از امام صادق ( ع ) و احتجاج آن حضرت با صوفيان ذكر كرده‌ايم مراجعه كند . بخش دوم - در زهد ( 1 ) در اين بخش حقيقت زهد و فضيلت و درجات و اقسام آن ، همچنين چگونگى زهد در خوراك ، لباس ، مسكن ، اثاث و ضرورات زندگى و نشانه‌هاى آن شرح داده مىشود . حقيقت زهد ( 2 ) بدان زهد در دنيا يكى از مقامات شريف سالكان است ، و آن مانند ديگر مقامات از علم و حال و عمل صورت مىبندد ؛ زيرا چنان كه پيشينيان گفته‌اند همهء ابواب ايمان به علم و قول و عمل باز مىگردد . و گويا در اين تعريف قول به سبب ظهور آن به جاى حال ذكر شده است چه آن نشان دهندهء حال باطن است و گرنه قول به نفس خود مراد نيست ، و آن اگر برخاسته از حال نباشد اسلام ناميده مىشود نه ايمان . علم سبب حال و آن به منزلهء درخت ثمربخشى است كه حال ثمرهء آن است همچنان كه عمل ثمرهء حال مىباشد . اينك ما حال را با هر دو طرف آن كه علم و عمل است شرح مىدهيم :

--> ( 90 ) بقره / 268 : شيطان شما را ( به هنگام انفاق ) وعدهء فقر و تهيدستى مىدهد و به فحشاء ( و زشتيها ) دعوت مىكند ليكن خداوند به شما وعدهء آمرزش و بخشش مىدهد .